Realmente rurais? Características urbanas e rurais dos prenomes checos tal como percebidas pelos habitantes da Região da Morávia-Silésia

Autores

DOI:

https://doi.org/10.48075/odal.v7i1.36638

Palavras-chave:

percepção de nomes, áreas rurais, áreas urbanas, conhecimento onomástico, onomástica quantitativa

Resumo

Este artigo visa investigar se um conjunto de prenomes checos é percebido como pertencente a áreas urbanas ou a áreas rurais pelos habitantes da Região da Morávia-Silésia, uma área pós-industrial situada na zona fronteiriça da República Checa. O estudo investiga se essa percepção está em consonância com os dados estatísticos oficiais ou se é influenciada por estereótipos e experiências pessoais. A investigação baseou-se no conceito de conhecimento onomástico (Seide, 2021a; 2021b), partindo do pressuposto de que o conhecimento dos falantes sobre os nomes próprios é construído através de experiências, crenças e memórias, podendo divergir do conhecimento científico sustentado por dados estatísticos. Para alcançar esse objetivo, foi elaborado um questionário online aplicado pelo Microsoft Forms. O questionário continha uma lista de nomes (18 masculinos e 25 femininos), cada qual acompanhado por uma escala Likert com as alternativas “cidade”, “aldeia” e “neutro”, de modo a convidar os respondentes a descreverem as suas percepções sobre cada nome. Os nomes investigados foram selecionados com base num procedimento estatístico complexo de quatro etapas. As respostas fornecidas por 127 participantes foram analisadas, provenientes, maioritariamente, de mulheres (69%) e de jovens de 21 a 30 anos (55%). Os resultados mostram que, para 44% dos nomes femininos e 50% dos nomes masculinos, houve convergência entre a perceção dos respondentes e os dados estatísticos oficiais. Enquanto essa convergência indica que o conhecimento onomástico dos falantes pode estar respaldado em evidências, a divergência evidencia a influência de estereótipos, como a associação de nomes tradicionais ou religiosos a áreas rurais. Espera-se que esta investigação inspire novos estudos sobre o tema, incluindo a possibilidade de ajudar futuros pais na escolha de nomes com base nos seus aspectos sociais e culturais.

Referências

Bobbit, Z. (2024). How to interpret Cramér’s V. Statology. https://www.statology.org/interpret-cramers-v/.

Březinová, K. (2021). Současná česká antroponymie a její vnímání uživateli jazyka [Contemporary Czech anthroponymy and its perception by language users]. Ostrava [master’s thesis, University of Ostrava, Faculty of Arts, Department of Czech Language].

Březinová, K. (2024). Výzkum percepce rodných jmen ve společnosti — jména na venkově a ve městě [Research on the perception of birth names in society — names in rural areas and cities]. Onomastica, 68, 79–99. https://onomastica.ijppan.pl/index.php/ONOM/article/view/507/671.

CSO. Narození (Birth). Czech Statistical Office. (2025). https://csu.gov.cz/narozeni?pocet=10&start=0&podskupiny=133&razeni=-datumVydani [2026-02-27].

Cvrček, V. (2019). Terms: din. Czech National Corpus Handbook. http://wiki.korpus.cz/doku.php?id=pojmy:din&rev=1569573129.

Cvrček, V. (2021). Calc 1.04. Czech National Corpus. https://www.korpus.cz/calc/.

Fernandez Juncal, C. & Seide, M. S. (2021). Convergencia y divergencia de los repertorios antroponímicos brasileño y español. [Convergence and divergence in the Brazilian and Spanish anthroponym repertoires]. Fórum Lingüístico, 18(2), 6101–6123. https://doi.org/10.5007/1984-8412.2021.e73809.

Harvalík, M. & Valentová, I. (2021). Tendencies in the development of contemporary official anthroponymy in Czechia and Slovakia. Onoma, 56, 37–55.

Kaysel Menegaldo, K. (to be published). Sociální aspekty fungování vlastních jmen (na příkladu současné české antroponymie) [Social aspects of the functioning of personal names (based on the example of contemporary Czech anthroponymy)]. Ostrava [dissertation, University of Ostrava, Faculty of Arts, Department of Czech Language].

Knappová, M. (1977). Jazyková kultura a společenské fungování rodných jmen [Language culture and the social functioning of birth names]. Naše řeč, 60(1), 24–30. http://nase-rec.ujc.cas.cz/archiv.php?art=5958.

Knappová, M. (1978). Jak se bude jmenovat? [What Will His/Her Name Be?]. Prague.

Knappová, M. (1978a). Ideologické a sociální aspekty antroponomastiky [Ideological and social aspects of anthroponymy]. Slovo a slovesnost, 39(3–4), 335–337. http://sas.ujc.cas.cz/archiv.php?art=2569.

Knappová, M. (1978b). Sociální podmíněnost volby rodného jména v slovanských jazycích [Social conditioning of the choice of birth name in Slavic languages]. Slavia, 47(3), 225–232.

Knappová, M. (1985). Jak se bude jmenovat? [What Will His/Her Name Be?]. Prague.

Knappová, M. (1989). Rodné jméno v jazyce a společnosti. [The given name in language and society]. Prague.

Knappová, M. (1995). Proměny českého systému rodných jmen [Transformations of the Czech system of given names]. Acta onomastica, 36, 105–109.

Knappová, M. (1996). Jak se bude vaše dítě jmenovat? [What will your child be named?]. Prague.

Knappová, M. (1999). Jak se bude vaše dítě jmenovat? [What will your child be named?]. Prague.

Knappová, M. (2006). Jak se bude vaše dítě jmenovat? [What will your child be named?]. Prague.

Knappová, M. (2010). Jak se bude vaše dítě jmenovat? [What will your child be named?]. Prague.

Knappová, M. (2017). Jak se bude vaše dítě jmenovat? [What will your child be named?]. Prague.

Pleskalová, J. (2011). Vývoj vlastních jmen osobních v českých zemích v letech 1000–2010. [The development of personal names in the Czech Lands from 1000 to 2010]. Brno.

Rodríguez, G. (2020). Los nombres de pila en Alemania como portadores de información social. ¿Cómo se puede codificar la información social en los nombres? [First names in Germany as carriers of social information. How can social information be encoded in names?]. Onomástica desde América Latina, 1(1), 77–99. https://doi.org/10.48075/odal.v1i1.24161.

Scott, M. & Tribble, C. (2006). Textual patterns: Key words and corpus analysis in language education. Amsterdam.

Seide M. S. (2025). Language teaching, hydronyms, and the right to water bodies. Onomastica Uralica, 20, 177–191.

Seide, M. S. (2016a). A identidade religiosa na antroponímia de Marechal Cândido Rondon. [Religious identity in the antroponyms in Marechal Cândido Rondon]. Revista De Estudos Da Linguagem, 24(1), 167–186. https://doi.org/10.17851/2237-2083.24.1.167-186.

Seide, M. S. (2016b). Métodos de pesquisa em Antroponomástica. [Research methods in Anthroponomastics]. Domínios da Lingu@gem, 10(3), 1146–1171. https://doi.org/10.14393/DL23-v10n3a2016-19.

Seide, M. S. (2020). A Antroponomástica Comparada. [Compared Anthroponomastics]. Onomástica desde América Latina, 1(2), 83–102. https://doi.org/10.48075/odal.v1i2.25488.

Seide, M. S. (2021a). Prenomes cristãos: constituição, etimologia, motivação para a escolha antroponímica e conhecimento onomástico. [Christian first names: constitution, etymology, motivation for anthroponymy choice, and onomastic knowledge]. Revista de Estudos da Linguagem, 29(1), 49–76. https://doi.org/10.17851/2237-2083.29.1.49-76.

Seide, M. S. (2021b). Proposal of interdisciplinary definition of proper name. Onomástica desde América Latina, 2(4), 200–222. https://doi.org/10.48075/odal.v2i4.28007.

Šlajsová, M. (1965). Křestní jména v chodských vsích, jak je uvádí berní rula [First names in Chod villages, as recorded in the tax register]. Zpravodaj Místopisné komise ČSAV [The Bulletin of the Onomastic Committee of the Czechoslovak Academy of Sciences], 7(4), 58.

Šmilauer, V. (1966). Posudek oponenta diplomové práce: Ludmila Svobodová-Špánková – Tradice a móda v křestních jménech [Opponent’s assessment of the thesis: Ludmila Svobodová-Špánková – Tradition and fashion in first names]. Zpravodaj Místopisné komise ČSAV [The Bulletin of the Onomastic Committee of the Czechoslovak Academy of Sciences], 7(5), 307.

Sobol, P. (2024). Moravskoslezský kraj je pro lidi zase atraktivní, počet lidí v něm přibývá [The Moravian-Silesian Region is once again attractive to people, and its population is growing]. Patriot. https://www.patriotmagazin.cz/moravskoslezsky-kraj-je-pro-lidi-zase-atraktivni-pocet-lidi-v-nem-pribyva.

Šrámek, R. (1991). První česká socioonomastická práce [The first Czech socio-onomastic work]. Slovo a slovesnost, 52(4), 299–303. http://sas.ujc.cas.cz/archiv.php?art=3431.

Šrámek, R. (2007). Onomastika [Onomastics]. In: Jana Pleskalová – Kapitoly z dějin české jazykovědné bohemistiky [Chapters from the history of Czech linguistics], 377–425. Prague.

Szabo, P. (2024). Obyvatelstvo v Moravskoslezském kraji v roce 2024 [Population in the Moravian-Silesian Region in 2024]. https://csu.gov.cz/msk/obyvatelstvo-v-moravskoslezskem-kraji-v-roce-2024.

Vandebosch, H. (1998). The influence of media on given names. Names, 46(4), 243–262. https://ans-names.pitt.edu/ans/article/view/1530/1529.

Young, R. K., Kennedy, A. H. Newhouse, A., & Browne, P., Thiessen, D. (1993). The effects of names on perception of intelligence, popularity, and competence. Journal of Applied Social Psychology, 23(21), 1770–1788.

Tradice a módy v rodných jménech [Traditions and trends in birth names]. Zpravodaj Místopisné komise ČSAV [The Bulletin of the Onomastic Committee of the Czechoslovak Academy of Sciences]. 1965, 4(6), 183.

Downloads

Publicado

04-03-2026

Como Citar

KAYSEL MENEGALDO, K.; SIPAVICIUS SEIDE, M.; MÍSTECKÝ, M. Realmente rurais? Características urbanas e rurais dos prenomes checos tal como percebidas pelos habitantes da Região da Morávia-Silésia. Onomástica desde América Latina, [S. l.], v. 7, n. 1, p. 1–26, 2026. DOI: 10.48075/odal.v7i1.36638. Disponível em: https://saber.unioeste.br/index.php/onomastica/article/view/36638. Acesso em: 10 mar. 2026.